Onder de loep #026: Limited editions van Brouwerij Hoop

Zo heel af en toe is het voordelig om een internationaal biersommelier in je geledingen te hebben. We kregen een proefpakket thuis opgestuurd van brouwerij Hoop uit Zaandijk met het verzoek om de twee limited edition bieren te proeven en van commentaar te voorzien. Dat doen wij natuurlijk graag en ongezouten.

Dutch Grape Ale

We beginnen met de Dutch Grape Ale . Dit stro-blonde bier van 6,0% is een zogenaamde bier-wijn hybride, een bierstijl die wij vooral kennen uit Italië waar de IGA's een ware trend zijn. Als voorbeeld noemen wij hier Birrificio Montegioco die wij in de zomer van 2020 bezochten. De Dutch Grape Ale is gebrouwen met verse Nederlandse Sauvignon Gris wijnmost en met wilde Kveik- en Champagne gisten die voor een droog en levendig aroma en smaak zorgen.

Onze mening: de Dutch Grape Ale is wat ons betreft een blijvertje. Dit bier mag niet verloren gaan voor de Nederlandse biercultuur. Dus kom op brouwerij Hoop, ga door en neem dit bier op in je assortiment. Wij vonden het een subtiel en verfrissend bier, waarbij de wijnmost minder sterk aanwezig was dan wij gewend zijn. Het mag nog iets spannender, iets gedurfder.

Woody Winter Bock

Het tweede bier was de Woody Winter Bock, een bier van 6,9% dat is gebrouwen met 6 moutsoorten en een Duitse lagergist en vervolgens gelagerd met ‘French oak chips’. Hierdoor komt in smaak en aroma subtiele vanilletonen, specerijen en toffee terug die ook in het eikenhout te vinden zijn.

Onze mening: het gebruik van houtsnippers wil nog weleens leiden tot een bier met overdreven houtsmaak en -aroma. Dat is zeker niet het geval bij deze Woody Winter Bock. Hoop levert een subtiel bier dat mooi in balans blijft waardoor de houtsnippers eerder een toevoeging zijn dan een overdaad. Het bier is wat ons betreft iets te laag in de alcohol. Bij een bokbier verwacht je toch iets meer alcoholwarmte. Ook dit bier mag van ons in het Hoop-assortiment worden opgenomen.

Onder de loep #024: Tibir en Open Mind

Birrificio Montegioco

Eerder dit jaar (2020) bracht Follow the Beer een bezoek aan Birrificio Montegioco. Deze brouwerij dankt zijn naam aan het gelijknamige dorp in Val Grue, een paar kilometer van de stad Tortona, op het oude grensgebied van Piemonte, Ligurië, Lombardije en Emilia Romagna. Hier werd in het voorjaar van 2005 een oud pakhuis werd omgevormd tot een moderne microbrouwerij. 

Wij gingen er heen voor de IGA's (Italian Grape Ales), de Tibir en de Open Mind. Kenmerkend voor deze bierstijl is het gebruik van druiven bij het brouwen. Het bier vormt daarmee een soort tussenvorm tussen wijn en bier, ook wel hybride genoemd. Over hoe IGA's gemaakt worden, lees je verschillende verhalen van het toevoegen hele druiven tot druivensap en (gekookte) most of zelfs het mengen van bier en wijn. De brouwer van Montegioco was daarover heel duidelijk: bij een echte IGA wordt most toegevoegd die zorg draagt voor een deel van de vergisting of tijdens de kookfase wordt meegekookt. Voor het mengen van bier en wijn haalt hij zijn Tortonese neus op. Dat is niet echt.

Follow the Beer proefden de IGA's ter plekke, deden wat aan Lost in Translation en kochten van allebei een doos (€ 7,00 per flesje in een doos 12 flesjes van 0,33cl, maar online gaan deze voor minimaal € 16,00 per flesje) en namen die mee naar Nederland. Nu was het tijd om ze ook daadwerkelijk onder de loep te nemen.

Tibir

Tibir is een bier van spontane gisting, verkregen door toevoeging van most van de Timorassodruif. Timorasso is een witte Italiaanse druivensoort die voornamelijk wordt geteeld in de wijnstreek Piemonte in het noordwesten van Italië om aromatische wijnen te maken met enig verouderingspotentieel en ook voor de brandewijnspecialiteit van grappa. Vanwege de dikke huid van deze druifsoort en daardoor het relatief lage rendement was deze druif aan het begin van de jaren tachtig bijna uitgestorven in dit gebied. Dankzij de inspanningen van een zekere Walter Massa kwam deze druif in de jaren negentig weer terug onder de aandacht en begonnen lokale producenten deze druivensoort weer zelf te planten. Tegenwoordig zijn er meer dan 20 bedrijven die Timorasso telen en produceren. 

Dankzij de most van de Timarassodruif ontstaan een bier met mild romig schuim met een gouden vacht die naar amber verandert. Het heeft een aangenaam en intens reukprofiel dat doet denken aan de fruitige noot van de druif, vergezeld van hints van kruiden, honing, accenten van koolwaterstoffen en bloemige geuren. De smaak is zeker niet gemakkelijk, maar kent een rijke, verfijnde ontwikkeling in de mond met een goed alcoholgehalte, met aangename wijnachtige, zure en kruidachtige afdrukken. Kortom, het is genieten geblazen.

Open Mind

Open Mind van de Piemontese Montegioco is een Italiaanse druivenbier gemaakt van Cortese most, een typische druif van de Tortonesi Hills waar de brouwerij gevestigd is, toegevoegd tijdens de kookfase. De Cortese is een witte Italiaanse wijndruivenras, dat voornamelijk wordt verbouwd in de zuidoostelijke regio's van Piemonte in de provincies Alessandria en Asti. Het is de primaire druif van de DOC-wijnen van Cortese dell'Alto Monferrato en Colli Tortonesi, evenals de DOCG-wijn van Cortese di Gavi. De Cortese is ook te vinden in de regio Lombardije van Oltrepò Pavese en in de Veneto-wijnstreek Bianco di Custoza. Cortese heeft een lange geschiedenis in de Italiaanse wijnbouw en werd al in 1659 genoemd in documenten. De gematigde zuurgraad en lichte smaken van de druif hebben de Cortese tot een favoriet gemaakt voor de restaurants in het nabijgelegen Genua als een wijncombinatie met de lokale zeevruchten gevangen voor de Ligurische kust. 

De Open Mind is een intens bier met karakter, met zoete en fruitige aroma's van kamille, gedroogde bloemen, viooltjes, bessen en sinaasappel. In de mond is het perfect uitgebalanceerd tussen zoetere tinten en een levendige zure toon, gesmoord door de rondheid en warmte van alcohol. Met andere woorden: droog, elegant en persistent!

Onder de Loep #019: Tommie Sjef Blancs

Tommie Sjef Wild Ales

We citeren Wikipedia (en dan moet je meteen oppassen natuurlijk):

Tommie Sjef Koenen begon met brouwen in 2013, na het proeven van zijn eerste zure bier in Antwerpen. Omdat hij zelf op dat moment geen lambiek kon brouwen ging hij steeds op en neer naar België om deze grondstof te halen, om het dan zelf in Den Helder te steken en laten rijpen. Het heen-en-weer reizen werd hij zat en het werd ook steeds moeilijker om aan lambiek te komen, dus besloot hij zelf gistculturen verzamelen en te gaan brouwen. De bieren laat hij rijpen in het schuurtje van zijn moeder.

In de zomer van 2015 werkte Tommie als assistent brouwer bij Oedipus waar hij zijn eigen wort maakte en mee naar huis nam. De hoeveelheid bier die hij dan heeft liggen om te rijpen is wettelijk te veel voor persoonlijk gebruik. Dat zorgt ervoor dat hij zich inschrijft bij de KvK, dit is de officiële start van Tommie Sjef Wild Ales.

In 2016 verschijnen de eerste bieren op de markt, die goed worden ontvangen waardoor de vraag het aanbod snel overstijgt. Hij breidt zijn brouwerij uit naar een loods van 150m2, mede mogelijk gemaakt door een crowdfundingsactie. Zijn productie wordt hiermee verdubbeld.

In deze tekst staat een aantal onzuiverheden die nadere toelichting behoeven. Zo is Tommie Sjef Koenen misschien zelf dan wel een brouwer, maar Tommie Sjef Wild Ales is geen brouwerij, maar een brouwerijhuurder (volgens de website Nederlandse Biercultuur). Hierbij wordt een brouwerij gedefinieerd als een brouwerij met eigen ketels gericht op de verkoop van bier onder de eigen merknaam en een brouwerijhuurder als een brouwerij zonder eigen ketels gericht op de verkoop van bier onder de eigen merknaam.

Bovenstaande betekent in ieder geval dat er in Den Helder geen brouwketels staan en dat Tommie Sjef zijn basisbier elders haalt, wellicht nog steeds bij Oedipus in Amsterdam, maar dat is niet bekend. En zelfs dat klopt niet helemaal, zelfs dat is niet helemaal zuiver. Ook Nederlandse Biercultuur slaat hier de plank een beetje mis. Tommie Sjef laat namelijk technisch gezien geen bier elders brouwen. Op het moment dat Tommie Sjef het overneemt van de brouwerij is het namelijk geen bier, maar wort. En volgens de definitie van het Warenwetbesluit Gereserveerde Aanduidingen mag de aanduiding bier pas worden gebezigd voor een drinkwaar verkregen na alcoholische vergisting van wort. Wort is onvergist bier, een halfproduct van bier dat alle stadia van het brouwen van schroten tot en met koken heeft doorlopen, behalve de vergisting. En dat is juist wat Tommie Sjef doet en waar het goed in is: vergisten, met wilde gisten welverstaan. Tommie Sjef is dus noch brouwerij, noch brouwerijhuurder, maar een hybride daartussen, zeker als bedenkt dat de vergisting de belangrijkste fase van het brouwen is en de rest maar een opmaat daar naar toe. Bij het vergisten worden laat de brouwer zijn echte kunsten zien, daar worden de bokken van de schapen gescheiden, daar staan de echte kerels op.

Het is ook de vraag hoe hij dat doet: de wort vervoeren van de brouwerij waar hij het maakt (Amsterdam?) naar Den Helder waar de wort vergist wordt. Afgekoelde wort is namelijk zeer gevoelige voor bacteriële en andere besmettingen. Technisch gezien is het wel mogelijk. We hebben het eerder gezien, bijvoorbeeld bij de Kommunbrauerei in Wischeneschenbach in het Zoigl-gebied.

Nog een onzuiverheid in de tekst. Er staat dat hij wettelijk teveel heeft voor persoonlijk gebruik. Dat klopt niet, daar is geen wettelijke grens voor. Amateurbrouwers mogen in hun eigen huis een hoeveelheid bier brouwen die voor henzelf en eventueel hun gasten is bedoeld. Zolang het maar voor eigen gebruik is, gelden verder geen regels. Er is dus geen maximumhoeveelheid. Dat verandert op het moment dat een amateurbrouwer zijn of haar bier verkoopt, ruilt of weggeeft, dit valt onder een ‘handeling in het economisch verkeer’ en dan ben je snel een professionele brouwer die accijnzen moet afdragen. Voor de wet gaat het dus niet om de hoeveelheid, maar om het wel of niet persoonlijk gebruik.

Blancs

Blancs (9,0%, met wilde gist en melkzuurbacteriën) is een hybride tussen bier en wijn en daarmee kan de vraag worden gesteld of dit nog wel een bier mag worden genoemd. Tommie heeft de Blancs volgestopt met witte wijndruiven, 600 gram per liter bier. Is de Blancs dan nog wel bier? Voor het antwoord op deze vraag gingen we ook hier naar het Warenwetbesluit Gereserveerde Aanduidingen. In artikel 7b wordt bepaald dat de aanduiding bier uitsluitend mag worden gebezigd voor een drinkwaar verkregen na alcoholische gisting van wort, hoofdzakelijk bereid uit zetmeel- en suikerhoudende grondstoffen, hop en brouwwater, met dien verstande dat ten minste 60% van het extractgehalte van de wort, voor vergisting, afkomstig is van gerste- of tarwemout. Voldoet de Blancs daar aan? Ja, waarschijnlijk wel. Als je grammen en liters bij elkaar mag optellen, dan kom je uit op 62,5% (1/1,6) bier en 37,5% witte wijndruiven (0,6/1,6). Daarmee voldoet de Blancs net aan de definitie van bier en mag het bier worden genoemd.

Tommie Sjef beheerst ook de kunst van het steken, iets waar we de geuzebrouwers en -stekers zoals Oud-Beersel en Cantillon. De blend bestaat uit twee oudere vaten bier die ruim twee jaar hebben gerijpt op Chardonnay-druiven die daarna werd aangevuld met een kleine hoeveelheid bier dat 9 maanden op Muscat-druiven heeft gerijpt. Dit geeft de Blancs wat bloemige en fruitige tonen en een zekere frisheid. Een jonge Blancs heeft typische Muscat-tonen: bijna als een bewolkte, frisse natuurlijke wijn. Maar als je hem wat langer laat rijpen, dan krijg de complexe, licht geoxideerde en bijna nootachtige smaken die uit de oudere vaten bier komen.

 

De Prael verliest zijn ziel

Uit een artikel van het AD blijkt dat de raad van toezicht brouwerij De Prael heeft de directeur-oprichters Arno Kooij en Fer Kok ontslagen omdat het bedrijf onder hun leiding in zware financiële problemen kwam. Het duo stond aan de basis van alles wat De Prael nu is. Zij richtten in 2001 een sociale brouwerij op aan de Helicopterstraat op een industrieterrein onder de rook van het Olympisch Stadion met als doel om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, waaronder veel psychiatrisch patiënten, aan een baan te helpen. Dat uitgangspunt is altijd hun drijfveer geweest en gebleven: hun mensen kwamen altijd eerst.

De brouwerij groeide en verhuisde in de loop der jaren naar de binnenstad van Amsterdam met een vestiging aan de Oudezijds Voorburgwal/Oudezijds Armsteeg. In 2017 werd er een tweede vestiging geopend in het Westelijk Havengebied, Prael Houthavens. Ook werden er in de afgelopen twee franchisevestigingen geopend in respectievelijk Den Haag en Groningen, en zijn er plannen om nog meer franchisevestigingen te openen. Deze franchisevestigingen staan organisatorisch en financieel los van de oorspronkelijke Prael met zijn twee vestigingen in het centrum van Amsterdam en in het Westelijk Havengebied.

Naar nu blijkt is de opening van de tweede vestiging in het Westelijk Havengebied een financieel fiasco geworden en voor wie er weleens is geweest, is dat geen verrassing. Een mooie locatie, maar gelegen op de verkeerde plek. Zelfs een slechtziende kan dat zien. Deze financiële tegenvaller heeft de organisatie aan de financiële afgrond gebracht, waarbij zware woorden als 'financiële noodtoestand' en 'technisch failliet' zijn gebruikt.

Bij een faillissement kijk je wie er aan de knoppen heeft gedraaid, wie de beslissingen heeft genomen en wie er uiteindelijk verantwoordelijk is. Het is niet vreemd dat je dan snel bij de directie uitkomt, in dit geval Fer en Arno. De directie is verantwoordelijk en vliegt er uit, net zoals bij een voetbalclub de trainer er altijd uitvliegt en niet de eigenaren. Is dat wel terecht? Is dat wel terecht in dit geval?

Uit het artikel blijkt dat De Prael inmiddels geen stichting met een nobel doel is, maar een besloten vennootschap met een winstoogmerk en dat de directie een minderheidsbelang van 44% van de aandelen bezit (of bezat). De overige aandelen, de meerderheid dus, zijn in handen van Stichting Doen en Lindeboom Bierbrouwerij uit het Limburgse Neer. De opening van de tweede vestiging in het Westelijk Havengebied is niet alleen een besluit geweest van de directie, maar dit besluit is genomen met instemming/goedkeuring van de raad van toezicht en aandeelhouders. Zij zijn net zo verantwoordelijk, zo niet geheel verantwoordelijk voor dit financiële debacle.

De verantwoordelijk is in dit geval geheel bij de directie, bij Fer en Arno, neergelegd. Hun droom is afgepakt en in duigen gevallen. En de raad van toezicht en aandeelhouders zitten er nog. De dromers hebben verloren, de doeners hebben gewonnen. Tussen droom en daad staat Doen in de weg en bierbrouwerijen. De Prael zit voor altijd en eeuwig in ons hart. Levenslang. Maar De Prael is De Prael niet meer. Het heeft zijn ziel verloren. De mensen staan niet meer voorop. Het is een bedrijf geworden waar geld regeert, waar het een droom had moeten blijven. Klein, aaibaar en lief. Niet over de rug van mensen, maar met een hand om de schouders. Fer en Arno, we zullen jullie missen.

Lees hier meer berichtgeving over dit onderwerp.

Onder de loep #015: Back to Black

Brouwerij De Ranke is een brouwerij in het Belgische Dottenijs in de provincie Henegouwen. De  brouwerij werd opgericht in 1994 en opereerde in de eerste jaren als brouwerijhuurder bij brouwerij Deca in Woesten. In 2005 werd een volledig nieuwe brouwerij opgestart te Dottenijs en werd De Rank een echte brouwerij.De filosofie van de brouwerij is simpel, maar oprecht. Begin de jaren tachtig waren de brouwers van De Ranke als echte bierliefhebbers bezorgd over het verdwijnen van vele kleine en middelgrote brouwerijen. Het waren net die brouwerijen die prachtige bieren maakten. Bovendien was het verontrustend dat in die periode veel uitstekende bittere bieren erg verzoet werden waarbij het gebruik van hulpstoffen en kunstmatige toevoegingen.

De Rank brouwt zijn bieren onder toepassing van de volgende normen:

  1. Het gebruik van natuurlijke grondstoffen, zonder toevoeging van hulpstoffen of artificiële middelen;
  2. Met respect voor de aloude traditionele methodes werken, zonder daarom nieuwe technieken te schuwen. Deze technieken worden alleen toegepast indien ze kwaliteitsverbetering garanderen en niet om goedkoper te produceren;
  3. Het project mocht niet staan of vallen met het commercieel succes. Een langetermijnstrategie werd uitgedacht waarbij alle inkomsten terug werden geïnvesteerd en waarbij mond aan mond reclame als grootste vorm van publiciteit gold. Zo is stilaan een bedrijf ontstaan dat sterk gegroeid is maar nog steeds dezelfde filosofie aanhoudt.

De brouwerij heeft inmiddels een heel gamma aan bieren in het assortiment, zoals Guldenberg (het eerste bier, vernoemd naar een abdij), XX Bitter, Saison de Dottignies, Noir de Dottignies, Simplex, Amer Amer, Franc Belge, Père Noël, Hop Harvest, XXX Bitter, Mirakel, Cuvée De Ranke, Vieille Provision, Kriek de Ranke en deze Back to Black (75 cl).

De brouwers van De Ranke de Back to Black zelf als volgt: de Back to Black is een donkerbruin, bijna zwart bier van 9,5 % vol.alc. dat tot de verbeelding spreekt. Het heeft een vrije hoge bitterheid van 100 IBU en na het brouwen rijpt het bier nog negen maanden op een houten vat (foeder) om haar unieke smaak te bereiken. In de smaak heeft het bier een balans tussen zuur en bitter dat kenmerkend is voor deze eigenzinnige porter.

Leven in de brouwerij van Van Kinsbergen

Zoals in juni van dit jaar aangekondigd door Van Kinsbergen zelf, is de brouwinstallatie nu volledig geïnstalleerd en wordt het eigen Van Kinsbergen bier (hoppy blond,  wheat ale, stout) nu daadwerkelijk ter plekke gebrouwen.Wij dronken er de Van Kinsbergen Stout, een prima, volle stout van 6,0%. Als we de website mogen geloven, en waarom zou je die niet geloven bij zoveel openhied, komt alleen de Van Kinsbergen Pale Ale niet uit de eigen ketels. Dat gaat ook niet gebeuren, want de capaciteit van de eigen ketels (2 x 250 liter) kan dat logischerwijs niet aan.

Daarmee heeft Van Kinsbergen collega De Prael Den Haag verslagen en zijn ze de zesde brouwerij in Den Haag met bier uit eigen ketels. We sommen de andere vier even op: Kompaan, brouwerij Scheveningen, brouwerij Het Kwartje, Animal Army in de Fiddler en natuurlijk ons geliefde Haagsche Broeder. En als de De Prael Den Haag een brouwmeester en zijn ketels aan de praat krijgt, staat de teller dus op 7 in de Hofstad.

De ketels van De Prael in Den Haag staan klaar

De brouwinstallatie, inclusief brouwketel, gistings- en lagertanks, staan klaar voor gebruik bij De Prael in Den Haag. In de komende maanden zal de laatste hand worden gelegd aan de montage van de brouwinstallatie en zal een brouwmeester worden gezocht. En dan is het zover: dan komt het bier van De Prael ook echt uit Den Haag. Naar verwachting zal het begin 2020 zo ver zijn. Follow the Beer zal er bij zijn natuurlijk.

Noot: omdat de FTB-camera momenteel in Chang Mai in Thailand verblijft, zijn de foto's met de mobiele telefoon genomen en dus van slechtere kwaliteit.

Eurotrash is niet meer

Naast de Kraftbar die in juni 2019 haar deuren sloot, verloor Rotterdam nog een bierspot dit jaar. Biercafé Eurotrash United en het tropische eettentje Toko Trash, gevestigd in de Hofbogen in Rotterdam, moesten de deuren in juli 2019 sluiten. Het pand, waar het café en de toko allebei inzitten, is verkocht aan een nieuwe partij. De gedwongen sluiting kwam op een moment dat de zaken juist steeds beter gingen lopen.

Goncalves Tavares wil het liefst nog een doorstart en een nieuwe locatie vinden waar zowel Eurotrash als Toko Trash in kunnen. Daarom komt er binnenkort een online crowdfunding actie. Follow the Beer houdt het in de gaten!

 

 

 

 

 

Brouwerij tHuis in wording

Tijdens de Loperdelopi #2 van Rijswijk naar Schipluiden en terug naar Delft nam Follow the Beer een kijkje bij Brouwerij tHuis in Den Hoorn. Deze brouwerij die hoort bij het Raadhuis in Schipluiden werd in september 2018 opgericht en kwam tot stand met behulp van fundraising. In het Raadhuis werd/wordt tot heden gebrouwen in een 50 liter keteltje, maar zoals dat altijd gaat, het bier is niet meer aan te slepen en opschalen is hard nodig. Brouwerij tHuis gaat dat voor zijn rekening nemen.

In het voorjaar van 2020 zal Brouwerij tHuis naar verwachting haar deuren openen. Behalve een brouwerij met een ketel van 250 liter komt er ook een schenkerij. Maar vooralsnog wordt er nog volop verbouwd. zo wordt volgende week het water aangesloten, niet onbelangrijk voor het brouwen van bier en zal op korte termijn worden aangevangen met proefbrouwen. Wij houden het in de gaten en zullen zeker nog een kijkje gaan nemen.

Adres:  Harnaschdreef 7, 2635 Den Hoorn, website

Delfts Brouwhuis in wording

Op het Heilige Geestkerkhof vlak naast café De Oude Jan en restaurant Le Vieux Jean wordt momenteel druk gewerkt aan een nieuwe Delftse brouwerij, het Delfts Brouwhuis. Het pand waar de brouwerij zich zal gaan vestigen en waar jarenlang een Grieks restaurant was gevestigd, is niet toevallig. De Oude Jan, Le Vieux Jean en het nieuwe Brouwhuis behoren namelijk tot dezelfde groep en hebben dezelfde eigenaar.

Er is nog meer niet toevallig, of eigenlijk is dat juist wel toevallig. Bij archeologische opgravingen op het plein in 1983 werden resten gevonden van een brouwerij die omstreeks 1210 na Christus werd gedateerd en daarmee de oudste bekende brouwerij van Nederland zou zijn. We hebben dit niet gecheckt, dus we nemen deze mededeling maar voor kennisgeving aan. Delft heeft een rijke biergeschiedenis, lees hier meer daarover.

Het Delfts Brouwhuis opent naar verwachting haar deuren al in oktober haar deuren. Daartoe is nog een hoop werk te verrichten, zoals te zien is op de foto's. Het wordt de brouwerij van de stad, naast De Koperen Kat en de tweede vestiging van de Amsterdamse Bierfabriek in Delft. Naast het bier kun je er ook terecht voor een lunch en diner. Het wordt een plek voor iedereen, van student tot vader en zoon (en moeder en dochter niet te vergeten, beste mensen) en expat. Uiteraard zullen we na de opening zo snel mogelijk een kijkje gaan nemen.